Greek English
Αρχική Σελίδα / Μορφές Αγώνα
Print this page

Μορφές Αγώνα

Η Ασγάτα έδωσε το παρόν της σ’ όλους τους αγώνες του έθνους. Η αγωνιστικότητα και ο πατριωτισμός των κατοίκων της Ασγάτας γράφτηκαν στις σελίδες της κυπριακής και ελληνικής ιστορίας.

Μακεδονικός αγώνας  

Η Ασγάτα , συμμετείχε στον μακεδονικό αγώνα. Όπως διασώζει ο Αντώνης Καβαζής, στον μακεδονικό αγώνα συμμετείχαν δυο κάτοικοι της Ασγάτας, ο Βασίλης και ο Αντώνης Κωνσταντινίδης.

Αντώνης Κωνσταντινίδης 
 
 Αγωνίστηκε στο Μακεδονικό Αγώνα με τις ομάδες του Παύλου Μελά

Ο Βασίλης Κωνσταντινίδης, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Καβαζής «πιο γνωστός σαν Βασιλαράς» ήταν μεγάλο παλικάρι και τρομερός πολέμαρχος. Πολέμησε μαζί «με άλλα εκλεκτά παλικάρια από κάθε γωνιά της Ελλάδας, στην Μακεδονία». Ο Βασιλαράς, έφυγε μικρός από την Ασγάτα και έζησε στη Αίγυπτο. Όταν άρχισε ο Μακεδονικός Αγώνας, ο Βασιλαράς κατατάχθηκε στις αντάρτικες ομάδες. Όταν έληξε ο αγώνας, ο Βασιλαράς εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη και έζησε εκεί μέχρι το θάνατο του.

Ο Αντώνης Κωνσταντινίδης και ο οπλαρχηγός Σιμανίκας

από τη Νάουσα στα βουνά της Μακεδονίας

Την ίδια αγωνιστικότητα, όπως προαναφέρθηκε, επέδειξε και ο ανεψιός του Βασίλη, Αντώνης . Ο Αντώνης εγκατέλειψε και αυτός το χωριό μας και πήγε στην Αίγυπτο, με σκοπό να εργαστεί. Στη συνέχεα, σύμφωνα με τον Καβαζή, «βρέθηκε στον Μακεδονικό αγώνα με τις ομάδες του Παύλου Μελά και με οπλαρχηγό κάποιο Σιμανίκα από τη Νάουσα». Στο μακεδονικό μέτωπο, όπως ο ίδιος σημειώνει, «έγραψε σελίδες παλικαριάς και πιστοποίησε τους άρρηκτους δεσμούς του έθνους μας, από την Κύπρο μέχρι την Μακεδονία».

Πόλεμος του 1897

Οι Ασγατίτες πολέμησαν για το έθνος και το 1897. Ο Καβαζής γράφει πως σ’ αυτό τον αγώνα συμμετείχαν εθελοντικά «δυο νέοι»,ο Χριστόφορος ΧατζηπαπαΝικόλα και ο Κωνσταντίνος Παχτάς. Οι νέοι αυτοί αγωνιστές  «πολέμησαν εις τον Δομοκόν και το Βελεστίνον».

Βαλκανικοί Πολέμοι

Οι Ασγατίτες πολέμησαν στο πλευρό των Ελλαδιτών και κατά τους βαλκανικούς πολέμους. Το 1912, τρεις νέοι Ασγατίτες, ο Λούκας Κυριάκου, ο Χρίστος Μουζούρης και Κλεόπας Στυλιανού «κατατάσσονται εθελοντές στον ελληνικό στρατό». Οι Ασγατίτες, όπως γράφει ο Καβαζής», συμμετείχαν «σ’ όλες τις μάχες του Λαχανά, Κιλκίς της Δοϊράνης και μπαίνουν νικητές στη Θεσσαλονίκη».

Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Πολλοί Ασγατίτες συμμετείχαν στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ανάμεσα τους ένα μέλος «της οικογένειας  Κωνσταντινίδη, ο Χαράλαμπος». Σαφέστερα, το 1915, ο Χαράλαμπος κατατάχθηκε ως εθελοντής στον ελληνικό στρατό. Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο πολέμησε στη θέση του πυροβολητή. Αργότερα, όπως καταγράφει ο Καβαζής, έλαβε μέρος στο εκστρατευτικό σώμα της Σμύρνης και πολέμησε κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ο Χαράλαμπος, πήρε «παράσημο ανδρείας και πολεμικό σταυρό Γ΄ τάξεως» για την ζηλευτή ανδρεία που επέδειξε στη μάχη Κιουπρού Χισάρ.

Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα τον Καβαζή, πολλοί κάτοικοι της Ασγάτας «υπηρέτησαν στον αγγλικό στρατό και πολέμησαν στην Ελλάδα». Πιο κάτω παρατίθεται κατάλογος με τα ονόματα των αγωνιστών.

Λούκας Αβερκίου  Νεοκλής Μιχαήλ. 
Γεώργιος Αναστασίου Νεόφυτος Μιχαήλ 
Νικόλας Δρακουνίδης Κώστας Πατσαλίδης
Νικόλας Κυριάκου  Κωνσταντίνος Παχτάς 
Αρκάδιος Κωνσταντίνου Περικλής Σωφρονίου 
Παντελής Κωνσταντίνου Ανδρόνικος Χ" Ιωνάς 
Κλεόπας Λαγού*  Κώστας Χαλικουτάς
Θεόδωρος Μιλτιάδου Λούκας Χριστοφόρου 
Κωστής Μιχαήλ Χριστόδουλος Φρίλιγκος 

*Ο τάφος του Κλεόπα Λαγού βρίσκεται κοντά στη λίμνη Δοϊράνη.

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Το 1940, πολλοί κάτοικοι της Ασγάτας κατατάχθηκαν στον Αγγλικό Στρατό, προσβλέποντας, όπως υπογραμμίζει ο Καβαζής, «στην υλοποίηση των βρετανικών υποσχέσεων για εθνική αποκατάσταση και ένωση με την μητέρα Ελλάδα».

Ακολουθεί πίνακας με τα ονόματα όσων πολέμησαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κώστας Αναστασίου Κυριάκος Κωνσταντίνου Κλωναρίτης 
Ευάγγελος Δημοσθένους (Καμηλάρης) Αβραάμ Κωνσταντίνου Τσιακκούδιας*
Στέλιος Δημοσθένους Χριστόφορος Κωνσταντινίδης
Τρύφωνας Θρασυβούλου Χρίστος Νεοκλέους
Κυριάκος Ιωάννου  Αντώνης Περικλή
Παμπής Κοτζάπασης Παύλος Πρίγκιπας
Μιχάλης Κλεόπας Σωτήρης Προκοπίου 

 

*σκοτώθηκε στον πόλεμο

Εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ

Σημαντική ήταν η συμβολή της Ασγάτας στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ κατά της αγγλικής αποικιοκρατίας. Την συνεισφορά των Ασγατιτών στον αγώνα εξάρει ο Καβαζής γράφοντας: «Οι Ασγατίτες αγωνιστές ήσαν οι αφανείς ήρωες του αγώνα, γιατί η ομάδα της Ασγάτας, δρώντας κάτω από τη μύτη των βρετανών στρατιωτών, κατάφερε να προμηθεύει με τις απαραίτητες εκρηκτικές ύλες τον αγώνα, παίρνοντας δυναμίτες, καψύλλια και βραδύκαυστο φυτίλι από τις αποθήκες δυναμιτών της Ε.Μ.Ε., που φρουρούνταν άγρυπνα από τους βρεττανούς». Οι αφανείς αυτοί ήρωες ήταν οι:

Κώστα Αβραάμ
Κώστας Επιφανίου
Γεώργιος Καβάζης
Κυριάκος Κωνσταντίνου 
Ευέλθων Νεοφύτου 
Χαράλαμπος Σταυρινίδης (Χαμπής)
Ελένη Ταλιαδώρου
Πολύβιος Δημητρίου (από τη Βάσα)

 

Καθοριστική ήταν η βοήθεια και των μελών που μυήθηκαν αργότερα στο αγώνα και ανέλαβαν εξίσου σημαντικό έργο «τη συλλογή πληροφοριών και διανομή φυλλαδίων». Αυτοί ήταν οι:

Σταύρος Σταυρινίδης
Τάκης Σταυρινίδης 
Σπύρος Χρίστου
Κυριάκος Χρυσοστόμου

 

Ασγατίτες, μέλη της Πολιτικής Επιτροπής Κυπριακού Αγώνος (ΠΕΚΑ) ήταν οι:

Μάκης Μιχαηλίδης
Λούκας Κυριάκου

 

Οι Άγγλοι στην προσπάθεια τους να καταστείλουν τις επαναστατικές ενέργειες των Κυπρίων προέβησαν σε μια σειρά από συλλήψεις. Το 1957, συνελήφθησαν ο Γεώργιος Καβάζης, ο Σταύρος Σταυρινίδης και ο Μιχαήλ Σάββα. Οι τρεις αυτοί νεαροί αγωνιστές υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια στα κρατητήρια της Ομορφίτας.

Την επόμενη χρονιά, το 1958, οι Άγγλοι προέβηκαν στη σύλληψη του Γεώργιου Καβάζη για δεύτερη φορά, αλλά και στη σύλληψη των Τάκη Σταυρινίδη, Σπύρο Χρίστου, Φιλή Καλλή και Γιάγκο Θεμιστοκλέους. Οι προαναφερόμενοι «κλείστηκαν σαν πολιτικοί κρατούμενοι στα κρατητήρια Πολεμίου και Μάμμαρι». Μέχρι την λήξη του αγώνα, τόσο ο Γεώργιος Καβάζης, όσο και ο Σπύρος Χρίστου παρέμειναν στα κρατητήρια.

Διακοινοτικές ταραχές

Στις διακοινοτικές ταραχές που ξέσπασαν το 1963 , η Ασγάτα είχε προβεί στην οργάνωση ολόκληρης διμοιρίας με επικεφαλή τον αγωνιστή Γεώργιο Καβάζη.

Η διμοιρία ανέλαβε «την φύλαξη του χωριού και την παροχή βοήθειας». Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης της διμοιρίας «στα όπλα και σε χειροβομβίδες», συνέβηκε ένα ατύχημα. Τραυματίστηκαν σοβαρά ο  Μάκης Χρίστου, Αριστείδης Κωνσταντινίδης και ο Παναγιώτης Ηλία.

Στις μάχες της Τυλληρίας που ακολούθησαν, έπεσε, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Καβαζής, «ηρωικά μαχόμενος ο αείμνηστος Γεώργιος Χρ. Κατσαρής». Ο Ασγατίτης ήρωας σκοτώθηκε «στον Παχύαμμο στις 8 Αυγούστου 1964 και τάφηκε στα βουνά της Τυλληρίας». Τότε, στο χωριό θέλοντας να τιμήσουν τον ήρωα, έχτισαν κενοτάφιο και τοποθέτησαν χάλκινο ανδριάντα στο προαύλιο της εκκλησίας. Μερικά χρόνια μετά, το 1988, οι οικείοι του ήρωα «μετέφεραν τα οστά του από την Τυλληρία και τα απέθεσαν στο χώρο του ανδριάντα σε ειδική θήκη» Πρέπει να σημειωθεί πως η πολιτεία για να τιμήσει τον Ασγατίτη ήρωα, έδωσε «το όνομα του στο στρατόπεδο πυροβολικού που βρίσκεται στην περιοχή μας».

Τουρκική εισβολή

Το τραγικό καλοκαίρι του 1974, όταν οι Τούρκοι εισέβαλλαν στο νησί, οι Ασγατίτες πολέμησαν για την πατρίδα. Δυστυχώς, όμως, ακόμη και σήμερα, η μισή μας πατρίδα τελεί υπό τουρκική κατοχή. Η Ασγάτα προσμένει την λύτρωση της πατρίδας μας και την ανεύρεση του αγνοούμενου συγχωριανού μας, Κωστάκη Αγαθοκλέους.

Πηγή:

Αντώνης Καβαζής, «Η Ασγάτα», εκδ. Συνδέσμου Αποδήμων Ασγάτας, Λεμεσός 1992  

 

 

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ

Designed & Developed by NETinfo Plc