Θρησκευτική Ζωή

Εκκλησία Πέτρου και Παύλου

Στο κέντρο της κοινότητας βρίσκεται η κύρια εκκλησία αφιερωμένη στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Η εκκλησία οικοδομήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η Ασγάτα γνώρισε σημαντική ανάπτυξη.

Η επιγραφή της νότιας εισόδου μαρτυρεί πως ο ναός οικοδομήθηκε στα 1865 επί επιτροπείας Κώστα Πύρρου. Ο τελευταίος μάλιστα, όπως προδίδει το πέτρινο γλυπτό ομοίωμα του πάνω από την επιγραφή, αφενός διετέλεσε πρόεδρος της εκκλησίας και αφετέρου βασικός χρηματοδότης για το κτίσιμο. Μια άλλη επιγραφή πάνω από τη δυτική είσοδο, όπως αναφέρει ο Αντώνης Καβάζης, διασώζει πως το κτίσιμο του ναού ολοκληρώθηκε στα 1876 επί επιτροπείας Παναγή Νικόλα. Στην ίδια επιγραφή αναφέρεται πως το οικόπεδο στο οποίο κτίστηκε δωρίθηκε από την Χ”Χριστινούν X”Λουκά.

Αρχιτεκτονικά, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Αντώνης Καβάζης, κατατάσσεται «στο συνήθη ρυθμό που επεκράτησε στην Κύπρο στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και αρχές του 20ου αιώνα». Σαφέστερα, πρόκειται για μια μονόκλιτη εκκλησία, κτισμένη από πέτρα της περιοχής. Ιδιαίτερα επιβλητικό είναι το «πανύψηλο καμπαναριό με τρεις καμάρες» και το «λεπτό σκάλισμα κλασσικής τεχνοτροπίας», το οποίο, σύμφωνα με την επιγραφή, προστέθηκε στο ναό στα 1900.

Σ’ αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθεί η μαρτυρία των κατοίκων του χωριού που αφορά το χτίσιμο του καμπαναριού. Ειδικότερα, κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας, η τουρκική διοίκηση όριζε ως υπεύθυνους για την συλλογή των φόρων από τα χωριά, τούρκους στρατιώτες γνωστούς ως «φοροσυλλέκτες». Όταν ένας από τους τούρκους φοροσυλλέκτες μάζεψε την καθιερωμένη φορολογία από την Ασγάτα, προτού αρχίσει να πορεύεται προς το επόμενο χωριό ζήτησε από ένα κάτοικο του χωριού να του δείξει το δρόμο.. Η μετάβαση στο επόμενο χωριό ήταν εφικτή μόνο διαμέσου ενός ποταμού. Τότε, ο φοροσυλλέκτης αποφάσισε να διασχίσει τον ποταμό κολυμπώντας. Τελικά, όμως δεν τα κατάφερε και πνίγηκε. Τότε, ο κάτοικος του χωριού που ανέλαβε να του υποδείξει το δρόμο, πήρε τα λεφτά από τους φόρους και τα προσέφερε για το χτίσιμο του καμπαναριού. Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η αντίδραση του κάτοικου αυτού που καθ’ οδό προς το χωριό φώναζε γεμάτος ενθουσιασμό: «Χωριανοί βρέθηκαν τα λεφτά για το χτίσιμο του καμπαναριού!». Μ’ αυτό τον τρόπο οι κάτοικοι του χωριού εξασφάλισαν εξολοκλήρου το κόστος για την ανέγερση του καμπαναριού, επειδή ο φοροσυλλέκτης είχε προλάβει να συλλέξει τους φόρους από αρκετά χωριά.

Το εσωτερικό του ναού «κοσμείται με εξαιρετικής τέχνης ξυλόγλυπτο τέμπλο, επισκοπικό θρόνο, άμβωνα και προσκυνητάρι». Τα εξαίρετα αυτά έργα φιλοτεχνήθηκαν από το Σοφοκλή Λεπτουργό. Οι εσωτερικές σκάλες του ναού ενσωματωμένες στους πλαϊνούς τοίχους οδηγούν στον «ωραιότατο ξύλινο -σανιδωτό- γυναικωνίτη, στην οροφή και στον άμβωνα. Πρέπει να σημειωθεί πως τόσο ο επισκοπικός θρόνος όσο και το προσκυνητάρι φτιάχτηκαν το 1888, ενώ το τέμπλο το 1910.

Πηγή:
Αντώνης Καβάζης, «Η Ασγάτα», εκδ. Συνδέσμου Αποδήμων Ασγάτας, Λεμεσός 1992
Μαρτυρίες κατοίκων της Ασγάτας

Εκκλησία 12 Αποστόλων

Η παλαιότερη εκκλησία της κοινότητας είναι η εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων. Σύμφωνα με την επιγραφή που φέρει πάνω από τη νότια είσοδο της, οικοδομήθηκε στα 1834 από τον πρωτομάστορα Δημήτρη και τον Επίτροπο Χριστοδουλή.

Η εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων είναι γνωστή ως η «παλιά εκκλησία», γιατί, όπως προαναφέρθηκε, είναι η παλαιότερη εκκλησία της κοινότητας αλλά και ως «εκκλησία του κοιμητηρίου», γιατί στον περίβολο της είναι το κοιμητήριο.

Η εκκλησία είναι κτισμένη στην άκρη του χωριού, σε μια απόκρημνη κοιλάδα του ποταμού της Ασγάτας. Πρόκειται για μια μικρή βασιλική μονόκλιτη, χωρίς καμπαναριό και παράθυρα. Τόσο από άποψη ρυθμού όσο και εσωτερικής διακόσμησης δεν παρουσιάζει «ξεχωριστό ενδιαφέρον». Η εκκλησία οικοδομήθηκε πρόχειρα από τους ευσεβείς κτήτορες, για να καλύψει την άμεση ανάγκη των ανθρώπων που κατοικούσαν στην κοιλάδα ή γύρω απ’ αυτή να αποκτήσουν ένα χώρο λατρείας. Αυτό άλλωστε μαρτυρεί η απλότητα της εκκλησίας στην αρχιτεκτονική και στην διακόσμηση.

Σημαντική είναι η μαρτυρία των παλαιότερων κατοίκων του χωριού πως «η εκκλησία κτίστηκε σε απόκρημνη τοποθεσία για να μπορεί η κοιλάδα του ποταμού να χρησιμοποιείται ως καταφύγιο σε περιόδους τουρκικών επιθέσεων. Χαρακτηριστικά αναφέρουν πως για να μπορούν να προστατεύονται από τους αιφνιδιαστικούς ελέγχους των Τούρκων όριζαν ένα συγχωριανό τους υπεύθυνο να φρουρεί από ένα ψηλό σημείο του χωριού. Όταν ο τελευταίος έβλεπε τους Τούρκους να πλησιάζουν, φώναζε συνθηματικά «Βαμβακόσπορος». Τότε, όσοι κάτοικοι βρίσκονταν στην εκκλησία έτρεχαν να κρυφτούν στην κοιλάδα του ποταμού, διαφεύγοντας τον κίνδυνο.

Επιπρόσθετα, οι κάτοικοι του χωριού αναφέρουν πως «κάτω ακριβώς από την εκκλησία στην κοίτη του ποταμού υπήρχε αγίασμα» Γύρω από το αγίασμα ανθούσαν μερσίνες και αροδάφνες. Στα κλαδιά τους, οι πιστοί είχαν τη συνήθεια να κρεμούν τα αφιερώματα τους, μανδηλάκια και ρουχαλάκια μωρών.

Πηγή:
Αντώνης Καβάζης, «Η Ασγάτα», εκδ. Συνδέσμου Αποδήμων Ασγάτας, Λεμεσός 1992
Μαρτυρίες κατοίκων της Ασγάτας

Εκκλησία Αγίας Μαρίνας

Το παρεκκλήσι της Αγίας Μαρίνας βρίσκεται στα ανατολικά του χωριού, δίπλα στο ρυάκι της Αρκοσυκιάς. Το μικρό αυτό εκκλησάκι οικοδομήθηκε περί τα 1935.

Στο σημείο που οι κάτοικοι ανήγειραν το εκκλησάκι, παλαιότερα υπήρχε το εικόνισμα της Αγίας Μαρίνας και ένα καντήλι φυλαγμένα σ’ ένα πιθάρι. Πρέπει να σημειωθεί πως το εκκλησάκι οικοδομήθηκε χάρη στην προσπάθεια του θεατρικού ομίλου της κοινότητας που ιδρύθηκε το 1932 και αφιέρωσε τα έσοδα τόσο των παραστάσεων όσο και άλλου είδους εθελοντική εργασία για να καλύψει τα έξοδα ανέγερσης. Το 1952 έτυχε επέκτασης, ενώ το 1995, ο συγχωριανός μας κ. Μιχαλάκης Βασιλειάδης με δικά του έξοδα έκτισε νέο παρεκκλήσι στη θέση του παλαιότερου.

Ο Κώστας Πύρρος σε σημειώσεις που άφησε για την ιστορία της Ασγάτας αναφέρει πως στην σημερινή θέση του παρεκκλησιού της Αγίας Μαρίνας υπήρχε ναός και νεκροταφείο. Αυτή όμως η μαρτυρία, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Αντώνης Καβαζής δεν μπορεί να τεκμηριωθεί. Ακολουθεί η μαρτυρία του Πύρρου, όπως αυτή παρατίθεται από τον τελευταίο. «Οι ειδωλολατρικοί ναοί των Ασγατιτών θα ευρίσκοντο εις τα Κούπετρα. Ο δε πέριξ αυτών χώρος εχρησιμοποιείτο ως νεκτοταφείον. Όταν οι Ασγατίτες έγιναν Χριστιανοί, έκτισαν ναόν ο οποίος έλαβε το όνομα της Αγίας Μαρίνας. Εις τον ναόν τούτον, ανοικοδομηθέντα φυσικά πολλάς φοράς οι Ασγατίτες εκκλησιάζοντο μέχρι το 1834, ότε εκτίσθη η παρούσα παλαιά εκκλησία των Αγίων Αποστόλων. Το σημερινόν παρεκκλήσιον της Αγίας Μαρίνας είναι κτισμένον εις το ίδιον ακριβώς μέρος, όπου ευρίσκετο ο παλαιότερος εκείνος ναός. Αν δε κάποτε ανασκαφεί ο πέριξ χώρος, θα ανευρεθούν τα ερείπια πολλών εκκλησιών και χιλιάδες σκελετών όλων των εποχών» .

Πηγή:
Αντώνης Καβάζης, «Η Ασγάτα», εκδ. Συνδέσμου Αποδήμων Ασγάτας, Λεμεσός 1992
Μαρτυρίες κατοίκων της Ασγάτας

Παρεκκλήσι Αγίου Συμεών & Αγίας Σκέπης

Στο περίβολο της εκκλησίας Πέτρου και Παύλου κτίστηκε το 2004 παρεκκλήσιο αφιερωμένο στην αγία Σκέπη και τον όσιο Συμεών τον νέο θεολόγο.Το παρεκκλήσι κτήστηκε με εθελοντική εργασία των οικοδόμων της κοινότητας οι οποίοι ανέλαβαν το κτήσιμο και εργάζοντο αφιλοκερδώς κάθε Σαββάτο,με οργανωτή τον πατέρα Νικόλαο,που φρόντιζε να στρωθεί το μεσημεριανό τραπέζι για το γεύμα των εργαζομένων ,με την βοήθεια όλων των γυναικών της κοινότητας.Το παρεκκλήσι χρησιμοποιείται ως εξομολογητήριο και γίνονται λειτουργίες συνήθως καθημερινές όταν δεν υπάρχει μεγάλο εκκλησίασμα.

Αρχονταρίκι

Εικονική Περιήγηση
Βίντεο
Λεύκωμα Εκδηλώσεων
Θεατρικές Παραστάσεις
© Copyright 2018 - Ασγάτα / Designed & Developed by NETinfo Plc